694 404 828 Dostawa zaraz po zakupie Dostępność 24h na dobę

Podcast Zaplecze rozwojowe 04 - Samoocena - wszystko co musisz wiedzieć

1

Samoocena i poczucie własnej wartości to tematy trudne i budzące sporo emocji. Między tymi pojęciami jest pewna różnica, choć nie jest ona aż tak istotna, aby była ona kluczowa w procesie rozwojowym- jednak w odcinku tłumaczę na czym ona polega.

 

Psychologia preferuje używanie terminu samoocena i na tym określeniu się skupiam.

Czym zatem jest samoocena, jest kilka definicji:

  • to wszystko to co myślimy i czujemy w kontekście samych siebie
  • to różnica między JA idealnym a JA realnym czyli wypadkowa między tym co osiągnęliśmy a tym co potencjalnie było w naszym zasięgu
  • to przekonanie, że jest się wystarczająco dobrym i wartościowym

 

Warto zwrócić uwagę na to, że samoocena może być globalna i specyficzna. Globalna oznacza sumaryczną ocenę siebie we wszystkich aspektach naszego życia, to trochę tak jakbyśmy oceniali się na jakiejś skali, powiedzmy 1-10 gdzie w sumie poza tym, że 1 to mało a 10 to dużo to nic o definicji tej skali nie wiemy. Pytanie jak się generalnie ze sobą czujemy. Samoocena specyficzna dotyczy tego jak widzimy siebie w określonym kontekście - np. jako pracownicy, rodzice, sportowcy... Te samooceny mogą się różnić między sobą i osoba która ma generalnie dobra samoocenę, może myśleć o sobie słabo w jakimś określonym kontekście, np. zawodowym. "Jestem fajnym człowiekiem, ale beznadziejnym szefem..." 

 

Samoocena posiada swoją charakterystykę w trzech obszarach:

1.  Wysokość samooceny - tu oczywiście możemy wyróżnić poczucie niskiej albo wysokiej samooceny i jest ona manifestowana na wiele sposobów. Niska samoocena to np. brak wiary we własny sukces, nie podejmowanie wyzwań i przejmowanie się porażkami, ale też przechwalanie się czy mocne eksponowanie swoich sukcesów, po to aby się nimi przechwalać. Osoby ze zdrową, optymalną samooceną lubią, cenią i akceptują siebie, dopuszczają możliwość tego że popełnią błąd, bo będą się na nim uczyć, nie potrzebują też akceptacji u innych a ich samoocena nie zależy od bieżących wydarzeń. 

 

2. Stabilność samooceny - tu ważna jest odporność na czynniki sytuacyjne, aprobatę społeczną, niepowodzenia czy potencjalne zagrożenia. Osoby o niskiej stabilności samooceny określa się jako kruche, bo ich ocena siebie zależy od tego co aktualnie się z nimi dzieje. Często takie osoby mają niskie poczucie kontroli nad własnym życiem i nie odczuwają, że mają wpływ na swój los.

 

3. Adekwatność samooceny - dotyczy zgodności tego co o sobie myślimy z rzeczywistymi zdolnościami i możliwościami jakie mamy. Czy np. stawiamy sobie adekwatne i racjonalne cele. Osoby z zaburzoną adekwatnością samooceny nie mierzą sił na zamiary i często ponoszą porażki wynikające ze źle postawionych celów. 

 

Z czego może wynikać to jaką mamy samoocenę - otóż mamy naturalną tendencję do porównywania się z innymi i widzimy siebie w kontekście innych. Najczęściej znaczenie ma to, czy jest to dla nas ktoś ważny lub bliski, wtedy nasza samoocena się wacha, ważne jest też to czy obszar w jakim się porównujemy ma dla nas dużą wartość. Jeśli porównujemy się w ważnym obszarze z kimś dla nas znaczącym to od tego porównania i tego jak wypadamy zależy co myślimy o sobie.

Na  samoocenę ma też wpływ wychowanie, to jak odnosili się do nas nasi rodzice, rodzeństwo czy najbliżsi. Ważne jest aby dziecko otrzymywało bezwarunkową akceptację niezależnie od osiągnięć i żeby nikt nie narzucał mu standardów zaczerpniętych np. z innych dzieci. 

Co ciekawe wpływ na poziom samooceny ma też genetyka - to jak czujemy się ze sobą w około 50% zależy od tego co odziedziczyliśmy. Dziedziczymy charakter i temperament po rodzicach - to jacy jesteśmy w połowie zależy od tego co nam przekazano w genach a w połowie od tego co doświadczyliśmy w środowisku, wiec to co dostaliśmy w spadku może być wzmacniane dodatkowo przez wychowanie.

 

W odcinku mówię też o kilku ciekawostkach związanych z samooceną, między innymi o tym jak wyglądają różnice e samoocenie kobiet i mężczyzn oraz o tym jak kształtuje się ona z wiekiem.

 

W kolejnym odcinku opowiem o tym jak można wpływać na poziom samooceny, jak ją trenować i rozwijać.

 

Zapraszam do odsłuchania odcinka poniżej, lub w wybranej aplikacji podcastowej, oraz do komentowania tego odcinka - napisz jaką Ty masz samoocenę i czy dobrze Ci z tym? 

 

 

 

Komentarze do wpisu (1)

2 września 2021

Bardzo dobrze mi się Ciebie słuchało! W przystępny sposób opowiedziałaś o wysokości, adekwatności i stabilności samooceny - co mi sporo uporządkowało Już czekam na kolejny podcast i pogłębienie tematu! :-)

Zapisz się na Newsletter
Podaj swój adres e-mail, jeżeli chcesz otrzymywać wartościowe treści dotyczące wspierania innych w rozwoju.
Twoje dane będą przetwarzane zgodnie z naszą polityką prywatności
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Szablon Shoper Modern™ od GrowCommerce
Sklep internetowy Shoper.pl